کد خبر: 3382

تاریخ انتشار: ۱۳۹۴/۰۱/۲۰ - ۸:۲۱

تولید دی اکسید اورانیوم طبیعی با خلوص هسته‌ای به عنوان خوراک نیروگاه آب سنگین اراک

در تاریخ ۲۰ فروردین ۱۳۹۰؛ پس از تکمیل چرخه سوخت هسته‌ای با همت و مجاهدت‌های خستگی‌ناپذیر جوانان کشورمان یکی از مراحل تکمیل تبدیلات اورانیوم نیز با موفقیت به مرحله تولید رسیده و واحد تولید دی‌اکسید اورانیوم طبیعی با خلوص هسته‌ای در کارخانه فرآوری اورانیوم و تولید سوخت هسته‌ای ایران راه‌اندازی شد.

راکتور تحقیقاتی اراک به دلیل وجود آب سنگین در اطراف آن، نیاز به استفاده از اورانیوم غنی شده ندارد و از اورانیوم با غنای طبیعی استفاده می‌نماید. در حالی که راکتور تحقیقاتی تهران به سوخت با غنای حدود ۲۰ درصد نیازمند است. واحد تولید دی‌اکسید اورانیوم طبیعی با خلوص هسته‌ای در کارخانه فراوری اورانیوم و تولید سوخت هسته‌ای اصفهان با رعایت استانداردهای بین‌المللی هم‌اکنون در حال تولید ماده اصلی سوخت هسته‌ای جهت استفاد در راکتور تحقیقاتی اراک است. دستیابی به این مهم، گامی استوار و محکم در مسیر تولید سوخت مورد نیاز دیگر راکتورهای تحقیقاتی خواهد بود.

ماده اولیه مصرفی این واحد، کیک زرد یا سنگ معدن تغلیظ شده اورانیوم (U۳O۸) می‌باشد که با استفاده از حلال‌های معدنی و آلی طی یک فرایند پیچیده شیمیایی به پودر دی‌اکسید اورانیوم طبیعی خالص (UO۲) با مشخصات ویژه هسته‌ای و قابلیت سرامیکی شدن تبدیل می‌گردد.

طراحی و ساخت این واحد به گونه‌ای انجام شده است تا به کارگیری مواد شیمیایی مضر به کمترین میزان کاهش یافته و دوباره در چرخه تولید به کارگرفته شوند. این شیوه نه تنها در بردارنده صرفه‌جویی اقتصادی است بلکه ساز و کار مطمئنی برای به حداقل رساندن آلودگی‌های زیست محیطی ناشی از فرآیندهای تولید صنعتی به شمار می‌آید.

تولید اکسید اورانیوم طبیعی UO۲ خالص در کشور گام مهمی است که با خود پیشرفت در عرصه فناوری هسته‌ای در ابعاد تحقیقاتی و هم‌چنین راکتورهای قدرت را به همراه خواهد داشت و می‌تواند سکوی پرتابی باشد تا فعالیت‌های تکمیلی مختلف بر این مبنا مجال بروز و ظهور یابند.

همچنین مجتمع تولید آب سنگین اراک خط تولید ترکیبات مختلف از ایزوتوپ‌های پایدار را راه‌اندازی کرده است. هر چند تولید اکسید اورانیوم طبیعی پیشرفت مهمی به شمار می‌آید ولی تولید ترکیبات ایزوتوپهای پایدار نیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در این راستا تولید آب سنگین با خلوص بالا در مجتمع آب سنگین اراک فرصتها و امکانات مناسبی برای تولید ایزوتوپهای پایدار در داخل کشور را فراهم نموده است. مجتمع آب سنگین اراک با استفاده از این ظرفیت تولیدی با بهره‌گیری از توانمندی‌های محققان و پژوهشگران دانشگاهی، تولید ایزوتوپهای پایدار را سرلوحه اهداف پنج ساله خود قرار داده و به عنوان اولین گام به تولید حلال‌های دوتره (NMR) اقدام نموده است.

با توجه به نیاز بیشتر آزمایشگاه‌های صنعتی و دانشگاهی کشور به این ترکیبات از یکسو و مشکلات تهیه و هزینه‌های سنگین تأمین آن از سوی دیگر، تولید این مواد در مجتمع آب سنگین اراک گامی مهم در راستای کاهش وابستگی به منابع خارجی در این زمینه به شمار می‌آید.

مجتمع آب سنگین اراک تاکنون موفق شده است پنج ترکیب دوتره برای مصارف عمومی عرضه نماید و دو ترکیب را نیز به صورت آزمایشگاهی تولید کند. این مجتمع در نظر دارد تا پایان سال ۱۳۹۰ حداقل پنج ترکیب ایزوتوپی دیگر را نیز تولید نماید. ترکیبات ایزوتوپی کاربردهای فراوانی در دستگاه‌های سنجشی مانند NMR، شناسایی واکنش‌های شیمیایی، تحقیقات زیست محیطی، تحقیقات پزشکی و داروسازی دارند. محصولات آنها قابل عرضه به دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی کشور است. کیفیت این تولیدات قابل رقابت با مشابه خارجی است و گام مهمی در مسیر خودکفایی در این عرصه به شمار می‌آید.

با توجه به تحریم‌های اعمال شده از سوی استکبار جهانی، کلیه عملیات تدوین دانش فنی، طراحی، تامین، ساخت و راه‌اندازی واحدهای مذکور توسط متخصصان و کارشناسان صنعت هسته‌ای کشور، با رعایت تمامی جوانب ایمنی هسته‌ای انجام شده است.