کد خبر: 3235

تاریخ انتشار: ۱۳۹۴/۰۱/۱۴ - ۱۳:۴۲

جهش بی سابقه کشور در بنیان های علمی، توسعه دانش و فناوری در دولت قبل

اقتصاد امروز به مراتب بیش از گذشته متکی به دانش شده است و روز به روز سهم دانش در تولید ثروت و درآمد و خلق و ایجاد مزیت بیشتر می شود. اقتصادها دانش بر می شوند و مزیت ها بر مبنای دانش بنیان می شوند. در این شرایط، تقویت بنیان های علمی، فنی و صنعتی اهمیت مضاعف می یابند. خدمات دولت های نهم و دهم در این زمینه چشمگیر بوده است.

مهمترین خدمات دولت دکتر احمدی نژاد در؛

گسترش بنیه علمی، فنی و صنعتی کشور بر پایه دانش:

* ایجاد معاونت علمی و فناوری رییس جمهور در جهت ارتقای همکاری دانشگاه و صنعت بر مبنای تاکیدات رهبر معظم انقلاب

* تصویب نقشه جامع علمی کشور به عنوان مهمترین سند بالادستی توسعه علم و فناوری کشور

* تصویب اسناد ملی فناوری های راهبردی، فناوری نانو زیست فناوری ، علوم شناختی ، هوا فضا، گیاهان دارویی و طب سنتی ، سلول های بنیادی در شورای عالی انقلاب فرهنگی

* تشکیل ستاد فناوریهای راهبردی در موضوعات اولویت دار نقشه جامع علمی کشور

۱- ستاد زیست فناوری ۲ – ستاد علوم شناختی ۳ – ستاد انرژیهای نو ۴ – ستاد گیاهان دارویی و طب سنتی ۵ – ستاد میکرو الکترونیک ۶ – ستاد فناوری اطلاعات و ارتباطات ۷ – ستاد آب ، خشکسالی ، فرسایش و محیط زیست  ۸-  ستاد هوا فضا ۹ – ستاد سلولهای بنیادی  ۱۰- ستاد نانو)

* تصویب قانون حمایت ازشرکتها و موسسات دانش بنیان و تجاری سازی نوآوریها و اختراعات بعنوان مهمترین قانون توسعه فناوری در تاریخ کشور

* ایجاد صندوق ملی نوآوری و شکوفایی به عنوان بانک توسعه ای فناوری کشور

* آغاز فعالیت تشخیص صلاحیت شرکت ها و موسسات دانش بنیان از سوی کارگروه ارزیابی و تشخیص شرکت ها و موسسات دانش بنیان و نظارت بر اجرا»

* اعطای تسهیلات قرض الحسنه به مبلغ۱۵۰ میلیارد تومان به شرکتهای دانش بنیان جهت تجاری ساسی دستاوردهای فناورانه

* تصویب اساسنامه جایزه علمی و فناوری پیامبر اعظم(ص) از سوی شورای عالی انقلابفرهنگی با محوریت شناسایی و معرفی برترین های علم و فناوری جهان اسلام

* تصویب آیین نامه ایجاد کانون های هماهنگی دانش، صنعت و بازار به عنوان کانونهای همگرایی و هماهنگی دولت، دانشگاه و صنعت

* آغاز فعالیت اولین جشنواره رسانه و علم و فناوری «

* اجرای طرح اعطای پژوهانه به ۱۷ هزار و ۶۰۵ نفر از دانشجویان دوره دکتری به مبلغ ۷۸ میلیارد تومان

*  افزایش صادرات کالا و خدمات دانش بنیان کشور از ۱۶۱ میلیون دلار در سال ۸۴ به ۹۰۰ میلیون دلار در سال ۹۱ علیرغم تحریم های دشمن

در ادامه به تعدادی از شاخص های عملکردی دولت سابق در حوزه های مختلف مربوط به توسعه علم و فناوریبا مقایسه ۸ سال (۱۳۸۴ تا۱۳۹۱)  نسبت به سال ۱۳۸۴ اشاره می شود.

 

حوزه بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

–  افزایش ۷ برابری ظرفیت پذیرش دکترای تخصصی در بخش بهداشت و درمان

–  افزایش ۸ برابری تولیدات علمی در بخش پزشکی

–  افزایش ۳ برابری تعداد مراکز تحقیقاتی پزشکی

–  افزایش ۱۲ برابری تولید دارو با فناوری بالا

–  ورود ۴ دانشگاه علوم پزشکی به فهرست دانشگاه های برتر جهان در سال ۲۰۱۲

– افزایش ۳/۷ برابری سهم ایران در تولید علم دنیا

حوزه علوم، تحقیقات و فناوری

–  تغییر رتبه جهانی ایران در نانوتکنولوژی از ۳۵ به  ۸

–  تغییر رتبه جهانی ایران در بیوتکنولوژی از ۳۳ به  ۱۴

–  تغییر رتبه جهانی ایران در حوزه میکروالکترونیک از رتبه ۲۷ به  ۲۰

حوزه هوافضا

-پیوستن ایران به کلوپ فضایی و قراردادن موفقیت آمیز ماهواره در مدار زمین

– رونمایی از ماهواره برهای سفیر ۱ و سفیر ۲ و رونمایی از ماهواره های امید، رصد، نوید، ناهید و ….

– پرتاب و بازیابی موفقیت آمیز کاوشگر پیشگام با یک موجود زنده )میمون( به ارتفاع بیش از ۱۲۰ کیلومتری

حوزه فناوری هسته ای

– پیوستن ایران به کلوپ هسته ای جهان و تکمیل چرخه سوخت هسته ای

– تولید ۳ هزار عدد سانتریفیوژ نسل جدید

– تولید ۱۲ رادیو دارو برای مصارف پزشکی

 

زیست فناوری

– ایران در حوزه زیست فناوری رتبه اول در سطح منطقه و رتبه ۱۳ در سطح جهان را در سال ۱۳۹۱ کسب کرد. ایران در سال ۸۴ در زمینه تولید مقالات زیست فناوری در دنیا حائز رتبه ۳۶ بود.

– توسعه و فعالیت بیش از ۲۵۰ شرکت در حوزه زیست فناوری در سال ۹۱ )افزایش هفت برابری نسبت به سال ۸۴) ، تولید بیش از ۲۰۰ محصول زیست فناوری در سال ۹۱ (افزایش هشتبرابری نسبت به سال ۸۴)

 

حوزه فناوری نانو

– کسب رتبه اول در حوزه فناوری نانو در منطقه و رتبه هشتم در سطح جهان در سال ۹۱ (کشور در سال ۸۴ رتبه ۲ در منطقه و رتبه ۳۵ جهانی را داشت.)

– توسعه ۱۳۸ محصول و فعالیت بیش از ۲۳۶ شرکت فعال در حوزه نانو )در سال ۸۴ هیچ محصول یا شرکت نانویی در کشور فعال نبوده است.)

 

توسعه فناوری سلول های بنیادی

– کسب رتبه اول مقالات علمی در حوزه سلولهای بنیادی در منطقه در سال ۱۳۹۱

– تعداد مراکز علمی / پژوهشی در حوزه سلولهای بنیادی در سال ۱۳۸۴ سه مرکز بوده که در سال ۱۳۹۲ به ۲۷ مرکز رسیده است )افزایش ۹ برابری)

– تعداد شرکت های دانش بنیان در حوزه سلولهای بنیادی در سال ۱۳۸۴یک شرکت بوده که درسال ۱۳۹۲ به ۱۴ شرکت رسید (افزایش ۱۴ برابری)   و در سال ۱۳۸۴ ، محصولی وجود نداشته ولی در سال ۱۳۹۲ به ۱۰ محصول رسیده است.

 

حوزه انرژی‌های نو

– طراحی و ساخت مواد پره توربین بادی ساخت داخلی، طراحی و ساخت جرثقیل توربین هایباد، طراح کلان تولید اتانول از مواد سلولزی در مقیاس نیمه صنعتی و ساخت پیل سوختی با توان ده کیلو وات

 

حوزه گیاهان دارویی و طب سنتی

– ارتقا کشور به رتبه ۶ منطقه ای از نظر تعداد داروهای تولیدی با منشا گیاهی

–  تعداد شرکتهای ثبت شده و فعال در تولید دارو و سایر فرآورده های گیاهی در سال ۱۳۸۵برابر با      ۶۷  شرکت بوده که در سال ۱۳۹۱ به بیش از ۲۰۰ شرکت رسیده است.  )افزایش ۳ برابری) و تعداد داروهای گیاهی و فراورده های طبیعی دارای مجوز در سال ۸۴ فقط ۲۱۷ قلم بوده است که در سال ۹۱ به ۹۳۰ قلم رسید.( افزایش ۵/۳ برابری)

 

اجرای طرحهای کلان ملی فناوری و نوآوری

 اجرای ۲۷ طرح کلان ملی فناوری و نوآوری در حوزه های مختلف علوم با رویکرد محصول محور و رفع نیازهای اساسی کشور، با اعتباری بیش از ۲۱۰۰ میلیارد ریال. برخی از مهمترین دستاوردهای کنونی اجرای طرح های کلان ملی فناوری و نوآوری برای اولین بار در کشور عبارتند از:

– تولید بیش از ۳۰ نوع داروهای وارداتی و اولویت دار مورد نیاز کشور و تولید بیش از ۱۲ رادیو دارو

– احداث نخستین گلخانه کشت محصولات تراریخته در کشور که بزرگترین و مجهزترین گلخانه محصولات تراریخته در منطقه خاورمیانه است.

– طراحی، ساخت و راه اندازی اولین شبکه ملی ابررایانه ایران )دو ابررایانه ملی وگرید محاسباتی ملی(ابررایانه ملی امیرکبیر )با حداکثر قدرت محاسباتی ۸۹ ترافلاپس در دانشگاه صنعتی امیرکبیر (و ابررایانه ملی شیخ بهایی) با حداکثر قدرت محاسباتی ۷۳ ترافلاپس در دانشگاه صنعتی اصفهان

– راه اندازی بیش از ۱۰ مرکز هوانوردی عمومی و نهادینه کردن آن در صنعت هوایی برای اولین بار کشور.

– تولید برخی از تجهیزات پزشکی وارداتی پرمصرف و مورد نیاز کشور.

– تولید فرآورده های دارویی دام و طیور اولویت دار مورد نیاز درکشور (از جمله واکسن گامبورو و تخم مرغ SPF در داخل کشور)

– انجام اقدامات لازم برای ایجاد رصدخانه ملی و شتابگر ملی نورگیری رصد خانه ملی در سال ۹۲ انجام خواهد شد. این طرحها مصوب سال ۱۳۷۸ شورای پژوهشهای علمی کشور بوده که تا قبل از دولت نهم، پیشرفت قابل توجهی نداشت.

– راه اندازی خط تولید واکسن آنفولانزای فصلی

 

فعالیت ها در حوزه نخبگان

– ایجاد بنیاد ملی نخبگان

– تصویب سند راهبردی کشور در امور نخبگان

– تصویب راهکارهای بهبود وضعیت نخبگان و استعدادهای برتر در شورای عالی انقلاب فرهنگی

– تصویب آییننامه جذب و نگهداری نیروی انسانی نخبه و استعداد برتر در دستگاههای اجرایی در هیات محترم دولت

– شناسایی، هدایت و حمایت از بیش از ۱۲۰۰۰ نفر از نخبگان و استعدادهای برتر کشور

– کاهش روند خروج دارندگان مدال المپیادهای معتبر علمی )ملی و بین المللی( از کشور، از  ۳۶ درصد به ۲۳ درصد

– کاهش روند خروج نفرات برتر آزمون سراسری ورود به دانشگاهها از ۳۳ درصد به ۱۷ درصد

– اجرای طرح شناسایی و هدایت استعدادهای برتر دانش آموزی )شهاب( در ۷ استان با همکاری وزارت آموزش و پرورش در سال ۹۱ و اجرای آن در کل استانها در سال ۹۲

– تعداد اختراعات ثبت شده در داخل کشور در دولتهای هفتم و هشتم  (۱۳۸۳ ۱۳۷۶) فقط ۵۷۰۰ اختراع بوده است ولی تعداد اختراعات ثبت شده در داخل کشور در دولتهای نهم و دهم ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۱ بیش از ۴۶۰۰۰ اختراع بوده است .(افزایش بیش از هشت برابری نسبت به مدت مشابه).

– برگزاری ۴۱ دوره جشنواره نوآوری و شکوفایی در سطح ملی، منطقه ای و استانی با حضور مخترعان و نو آوران (با رویکرد تجاری سازی اختراعات) و بررسی علمی اختراع بیش از ۱۰۰۰۰ و حمایت مادی از ۲۰۰۰ اختراع

– راه اندازی و فعالیت بنیادهای نخبگان استانی در ۳۰ استان کشور

– اعطای تسهیلات نظام وظیفه و تسهیلات ویژه محققان جوان دورههای پسادکتری و اعطای بورس در مقطع دکتری به نخبگان و استعدادهای برتر

– اعطای جایزه ملی علامه طباطبایی به ۷۲ استاد برجسته علمی کشور و اعطای اولین دوره جایزه شهید آوینی به ۸ نفر از نخبگان هنری

 

پیشرفت کشور در زمینه علم و فناوری بر اساس شاخص‌های جهانی

روند چاپ مقالات محققین ایرانی در نشریات معتبر علمی جهان در طول سالهای اخیر صعودی بوده است. در سال ۱۹۹۰ در مجموع ۱۸۶ مقاله از دانشمندان ایران در نمایه نامه های بین المللی به ثبت رسیده بود. در سال ۲۰۰۰ میلادی یعنی بعد از ۱۰ سال این رقم به ۱۳۸۷ مقاله رسید و ایران رتبه ۴۸ را در بین کشورهای جهان کسب نمود. پس از آن نیز رتبه کشورمان در این زمینه سالانه بهبود یافته است. در سال ۲۰۱۰ تعداد ۲۱۰۲۰ رکورد علمی در مؤسسه اطلاعات علمی (ISI) به ثبت رسید. این آمار در سال ۲۰۱۱ به ۲۱۰۴۴ مدرک افزایش پیدا کرده و به این ترتیب کشورمان در رتبه ۲۰ جهان و دوم منطقه (پس از ترکیه) قرار گرفته است. نکته حایز اهمیت فراگیری این پیشرفت ها در حوزه های مختلف و ورود ایران به حوزه های فن آوری های برتر از جمله دانش نانو، بیو، هسته ای، هوا فضا و … است. در اغلب این موارد، ایران مراحل تولید آزمایشگاهی و صنعتی را پشت سر گذارده و وارد مرحله تجاری سازی شده است. حمایت از تولیدات دانش بنیان و تلاش برای تجاری سازی آنها، اقدام موثر دیگر دولت سابق بوده است. به عنوان یک تلاش ممتاز می توان به تصویب قانون و اساسنامه و راه اندازی”صندوق حمایت از نوآوری و شکوفایی” اشاره نمود.

          jadval1

jadval2