کد خبر: 407

تاریخ انتشار: ۱۳۹۳/۱۰/۰۸ - ۱۲:۰۸

بهانه جویی برای چه ؟

مسکن مهر یک سند افتخار آمیز از خدمات کم نظیر دولت قبل است که در تاریخ انقلاب اسلامی به عنوان الگویی درخشان برای خدمتگزاری به مردم و اهتمام در جهت اهداف و آرمانهای انقلاب به یادگار خواهد ماند.

اصول سوم و سی و یکم قانون اساسی و قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن که در سال ۸۷ به تصویب رسید، تامین مسکن و سهولت دسترسی فاقدین مسکن به ویژه گروه های کم درآمد جامعه به خانه مناسب را به عنوان یک ضرورت اولیه مورد تاکید قرار داده و برای این منظور دولت را مکلف کرده است تا به تامین زمین مناسب و کاهش یا حذف بهای زمین از قیمت تمام شده مسکن ، تامین تسهیلات بانکی ارزان قیمت ، اعمال معافیتهای مالیاتی و تامین سایر نهاده های مورد نیاز بخش مسکن ، یک بار برای هر خانوار واجد شرایط اقدام نماید.

در کشوری که طی پنج دهه اخیر ، رشد جمعیت و تشکیل خانواده در آن جلوتر از میزان مسکن ساخته شده بوده است ، هیچ راه حل دیگری جز اجرای یک تصمیم بنیادین و حمایت کامل دولت برای حل مشکل و خانه دار شدن دهک های درآمدی متوسط به پائین وجود نداشته است. صاحب نظران بر این باورند که حذف ارزش زمین از قیمت تمام شده مسکن و ساخت انبوه مسکن یک ابتکار مناسب و بهترین اقدام عملی برای حل این مشکل بوده است.

دولت نهم و دهم با اجرای دقیق قوانین مختلف، از جمله قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن ، همه سختی ها و دشواریهای ناشی از اجرای قانون را به جان خرید تا آن را به بهترین شکل ممکن به اجرا در آورد.

در چارچوب انجام تکالیف قانونی، دولت نهم و دهم پس از مطالعات فراوان و همچنین بررسی طرح های اجرا شده در سایر کشورها ، طرح مسکن مهر را برنامه ریزی و با یک روحیه جهادی ، انقلابی و مردمی به اجرا در آورد و میلیونها نفر از اقشار کم درامد جامعه ، از برکات آن برخوردار شدند و علاوه بر آن در فاصله سالهای ۸۴ تا ۹۲ ، سالانه بیش از ۲۰۰ هزار واحد مسکونی مقاوم روستایی یعنی بیش از ۱۲ برابر مجموع دولت های هفتم و هشتم ساخته شد و در اختیار روستاییان قرار گرفت تا هم از میزان آسیب پذیری آنها در برابر حوادث طبیعی مانند زلزله کاسته شود و هم از شرایط زندگی بهتری برخوردار شوند. این در حالی است که علاوه بر یک میلیون و ششصد هزار واحد مسکونی تحویل شده، ۵۲۰ هزار واحد مسکونی روستایی نیز با ۳۰ درصد پیشرفت ، تحویل دولت جدید شده است.

دولت نهم و دهم علاوه بر ساختمان هایی که توسط بخش مردمی ساخته می شود، یک میلیون و یکصد و هشتاد هزار واحد مسکن شهری را نیز با مشارکت خود مردم و انبوه سازان ساخت و به مردم تحویل داد و با خاتمه دوران ریاست جمهوری دکتر احمدی نژاد ، حدود یک میلیون واحد دیگر نیز با ۷۰ درصد پیشرفت فیزیکی به دولت یازدهم تحویل شد. انتظار این بود که دولت جدید نه فقط باقیمانده کارها را با سرعت به انجام برساند بلکه طرح مسکن مهر را با همان گستره دنبال کند تا تعداد بیشتری از مردم صاحب سرپناه شوند و اهداف مندرج در اصول قانون اساسی و قانون مسکن تحقق یابد.

متاسفانه و برخلاف انتظار مردم، دولت جدید از روز اول کارخود ، مخالفت و مقابله با تمامی تصمیمات و اقدامات دولت قبل را در دستور کار خویش قرار داد و برای فرار از انجام تعهدات دولت در اتمام باقیمانده کارهای مسکن مهر ، به بهانه جویی و اشکال تراشی در این زمینه روی آورد.

در زیر به برخی از این بهانه جویی ها و پاسخ کوتاه و مختصر آن اشاره می شود.

١- می گویند طرح مسکن مهر نقدینگی را افزایش داده و این امر موجب تورم شده است.

پاسخ: مستند به آمار منتشره از سوی بانک مرکزی ، رشد نقدینگی در دولت های نهم و دهم کمتر از همه دولت های قبل بوده است. دولت های قبل هم موجد افزایش نقدینگی و حتی بیشتر از دولت نهم و دهم بودند اما سوال این است که آن را در کجا خرج کردند؟

٢- ایراد می گیرند که همه مردم فشار تورم ناشی از افزایش نقدینگی را تحمل کردند تا برای عده ای خاص ، مسکن ساخته شود.

پاسخ: اولا اگر این منطق غلط را بپذیریم ، بیش از ۸۰ درصد کارهای دولت تعطیل خواهد شد زیرا در آن صورت به علت اقتصادی نبودن ، باید انجام فعالیت های زیرساختی در روستاها مانند احداث راه ، مدرسه ، بیمارستان ، انتقال آب ، گاز و برق و خیلی موارد مشابه و همچنین بسیاری از خدمات دولت در شهرها و روستا ها تعطیل شود زیرا به عنوان مثال اگر هزینه گازکشی در تهران به ازاء هر خانوار یک میلیون تومان باشد در برخی از روستاها بیست میلیون تومان خواهد بود.  همچنین خدمات پرهزینه دیگری مانند هزینه آموزش، بهداشت، درمان و عمل های جراحی و بهزیستی و کمیته امداد نیز وجود دارند که دولت از جیب هشتاد میلیون نفر ، آنها را تامین و پرداخت می کند، با استناد به منطق غلط مدعیان، بخش عمده ای از این خدمات دولت باید تعطیل شود. ثانیا رشد نقدینگی در دولت نهم و دهم کمتر از دولتهای قبل از آن بوده و متوسط تورم مانند دولتهای قبل از آن و حداکثر آن در سال ۹۱ بوده است که در اثر چند شوک ارزی و تحریم بانک مرکزی و تحریم فروش نفت که آثارش بلافاصله پیدا می شود رقم تورم در سال ۹۱ به ۵/۳۰ درصد رسید. فراموش نکنیم که تورم حدود ۱۰ و ۱۵ و ۱۸ درصد هم در دولت نهم و دهم داشته ایم. البته این تورم با برنامه ریزی دولت دهم و همچنین بر اثر تخلیه شوک های ارزی و نفتی و بانکی از نیمه اول سال ۹۲ رو به کاهش نهاد و اگر هیچ اقدامی انجام نمی شد باید به سمت کمتر از ۲۰% حرکت می کرد، در حالیکه در سال ۹۲ و علیرغم توقف مسکن مهر تورم به بیش از ۵/۳۴ درصد رسیده است

٣- یک اشکال دیگر این است که مسکن مهر بر اساس معماری اسلامی اجرا نشده است.

پاسخ : آیا معماری ساختمانهای شهر تهران و حتی خانه خود آقای وزیر و ساختمانهای ساخته شده در کشور طی نیم قرن اخیر مبتنی بر معماری اسلامی است که چنین ایرادی را متوجه مسکن مهر کرده اند؟ آرزوی همه ما بهره مندی از معماری و شهرسازی بومی است لیکن باید علت مشکل را شناخت و آن را به صورت ریشه ای درمان کرد.

۴- بهانه دیگر این است که بعضی از ساختمانهای مسکن مهر اشکال فنی دارد.

پاسخ : این یک امر طبیعی در ساختمان سازی است که از میان انبوه ساختمان های ساخته شده ، تعدادی بعضا دارای نقایص فنی باشند. در بیش از چهار میلیون ساختمانی که در طرح مسکن مهر ساخته شده است در موارد معدودی هم ممکن است نقص فنی وجود داشته باشد که قابل برطرف کردن است. آیا از میان این همه ساختمان هایی که در کشور ساخته می شوند ، به خصوص در طرحهای انبوه سازی نقص وجود ندارد یا لوله شان ترک برنمی دارد یا لوله فاضلاب گیر نمی کند

۵- می گویند که ساختمان های مسکن مهر فاقد زیرساخت هایی مانند و آب و برق و گاز هستند.

پاسخ: تمامی ساختمان هایی که در چارچوب طرح مسکن مهر در حال ساخت بوده و به دولت جدید تحویل داده شده است، برای همه امور زیر ساختی آن برنامه ریزی شده و وزارتخانه های نفت و نیرو  هزینه های آن را دریافت کرده اند. ابتدا ساختمان ساخته می شود و سپس اقدامات لازم برای تامین آب ، برق ، گاز و تلفن آن به عمل می آید و این از تعهدات دستگاههای ذیربط است که باید انجام دهند. البته تمام ساختمانهایی که در دولت قبل به متقاضیان تحویل شده بود دارای آب ، برق ، گاز و تلفن بوده اند.

۶- یک ایراد دیگر این است که می گویند مسکن مهر در بیابان ها ساخته شده است ؟

پاسخ: در طول سالهای پس از انقلاب ، حدود ۱۷ شهر و شهرک جدید طراحی شده است که فقط یکی از آنها در دولت نهم و دهم و مابقی آنها مانند شهرک هشتگرد ، اندیشه ، پردیس ، مجلسی ، صدرا ، گلبهار و شهر پرند ، در دولتهای پیشین از جمله در دوره قبلی مسئولیت وزیر مسکن فعلی طراحی و اجرا شده است و دولت نهم و دهم صرفا آنها را تکمیل و از ظرفیت آنها برای توسعه مسکن و طرح مسکن مهر استفاده کرده است. البته پاسخ کامل به این ابهام آفرینی آن است که طبق قانون باید قیمت زمین را برای مسکن به صفر برسانیم و چنین امکانی در وسط شهرها از جمله تهران وجود ندارد. بافت فرسوده هم مالک خصوصی دارد و طرح مسکن ارزان قیمت مانند مسکن مهر در بافت فرسوده، قابلیت اجرا ندارد، گرچه در دولت های نهم و دهم معادل خدماتی که به مسکن مهر داده شده به سازندگان در بافت های فرسوده نیز داده شده است.

٧-می گویند طرح مسکن مهر یک بی انضباطی مالی بوده است.

پاسخ : طرح مسکن مهر ، در شرایطی اجرا شد که اقتصاد جهانی با رکود و بحران مواجه بود و بسیاری از کشورها برای مقاوم سازی اقتصاد خود در برابر بحران جهانی ، اقدام به تزریق منابع به اقتصاد ملی خویش کردند که البته این منابع عمدتا در اختیار مالکان شرکت ها ، بانک ها و ثروتمندان و به صورت کمک قرار گرفت که برگشتی هم ندارد. اما در ایران ، یک کار عالمانه   انجام شد و بانک مرکزی برای فعال کردن اقتصاد داخلی منابع را به صورت وام و نه کمک ، به مسکن مهر اختصاص داد که علاوه بر کمک به حل یکی از مشکلات مزمن مردم تحرک لازم اقتصادی در برابر رکود همه گیر ایجاد شود و بعلاوه پایین ترین طبقات اجتماعی از منافع آن برخوردار شوند و همچنین با پرداخت اقساط آن ، همان نقدینگی به تدریج برگشته و وارد نظام پولی کشور شود. در واقع طرح مزبور برای دولت فعلی سود آور است زیرا از یک سو بار عظیم تقاضای مسکن ، از دوشش برداشته شده است و از سوی دیگر می تواند معادل اقساط دریافتی ، نقدینگی داشته باشد.

جدول متوسط رشد نقدینگی در دولتهای قبل و دولت فعلی بسیاری از مسائل را روشن می کند و به خصوص این سئوال را به ذهن متبادر می کند که در افزایش نقدینگی در دولتهای پنجم تا هشتم و دولت یازدهم کدام طرح بزرگ اجرا شده و یا کدام مشکل ملی بر طرف شده است.

جدول ۱- روند تغییرات متغیرهای پولی
سال رشد نقدینگی رشد پایه پولی ضریب فزاینده نقدینگی
۱۳۵۷ ۲۰٫۵ ۶۳٫۸ ۲٫۱
۱۳۶۸ ۱۹٫۵ ۸٫۳ ۱٫۸
متوسط رشد ۸۳-۱۳۶۸ ۲۷٫۱ ۲۱٫۷   –
۳۴٫۳ ۴۵٫۹ ۴٫۲
۱۳۹۰ ۱۹٫۴ ۱۱٫۴ ۴٫۶
۱۳۹۱ ۳۰٫۸ ۲۷٫۲ ۴٫۷۵
متوسط رشد ۹۱-۱۳۸۴ ۲۶٫۲ ۲۴٫۲  –
 ۱۳۸۴

مأخذ: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

طبق گزارش ها ، رشد نقدینگی در یکساله شهریور ۹۲ تا شهریور ۹۳ حدود ۳۰  درصد بوده است.

متوسط نرخ سالانه تورم طی سال های ۱۳۶۸ تا ۱۳۸۳ معادل ۵/۲۰ درصد و همین شاخص در سال های ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۱ یعنی دولت های نهم و دهم به طور متوسط ۷/۱۷ درصد و کمتر از شانزده سال قبل از آن بوده است.

٨- می گویند همه مشکلات اقتصادی تاریخ کشور و حتی تورم ۵۰ درصدی سال های ۷۳ تا ۷۵ هم به دلیل اجرای طرح مسکن مهر بوده است.

در این مورد پاسخی نداریم.